Co dokładnie padło i dlaczego to wywołało alarm

Z najnowszych depesz wynika, że Trump wzmocnił przekaz znany jeszcze z poprzednich lat (że USA „muszą mieć Grenlandię” ze względów bezpieczeństwa), ale tym razem jego wypowiedzi zostały opisane jako bardziej bezpośrednie i osadzone w krótkim horyzoncie czasowym, z sugestią działania nawet w ciągu kilkudziesięciu dni.

Równolegle administracja miała podejmować kroki polityczne, które w Europie uznano za podbijanie presji na Danię i władze Grenlandii, m.in. poprzez wskazywanie osób odpowiedzialnych za „prowadzenie” sprawy Grenlandii po stronie USA.

Reakcja Danii i Grenlandii: twarde „nie” i ostrzeżenie o NATO

Najmocniejsze słowa padły ze strony premier Danii Mette Frederiksen: według Associated Press miała stwierdzić, że amerykańskie przejęcie Grenlandii oznaczałoby w praktyce koniec NATO, bo byłaby to agresja przeciw terytorium sojusznika.
Podobnie premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen odrzucił narrację o aneksji i wezwał Trumpa do porzucenia „fantazji” na temat przejęcia wyspy.

Ten ton nie jest przypadkowy: Grenlandia jest terytorium zależnym Danii, ale ma bardzo szeroką autonomię, natomiast obrona i polityka zagraniczna pozostają w gestii Kopenhagi. W praktyce oznacza to, że jakakolwiek próba siłowego „wzięcia” Grenlandii uderzałaby bezpośrednio w Danię i zobowiązania sojusznicze.

Dlaczego Grenlandia jest tak ważna strategicznie

W wypowiedziach Trumpa przewija się argument „bezpieczeństwa międzynarodowego” i rywalizacji w Arktyce. W tle są trzy kluczowe wątki:

1. Położenie geograficzne Arktyki
   Topnienie lodu i rozwój żeglugi zwiększają znaczenie północnych szlaków, a Arktyka staje się obszarem coraz ostrzejszej rywalizacji strategicznej.
2. Infrastruktura wojskowa USA już istnieje
   Stany Zjednoczone od dawna mają w Grenlandii strategiczną bazę (Pituffik Space Base) działającą na podstawie porozumień z Danią, co pokazuje, że Waszyngton nie startuje od zera i nie „potrzebuje” aneksji, by utrzymywać obecność wojskową.
3. Polityka i sygnały do sojuszników
   Wątek „przejęcia terytorium sojusznika” jest w Europie traktowany jako test wiarygodności USA, bo podważa fundamenty powojennego ładu i zasadę nienaruszalności granic. Tak interpretowała to także premier Frederiksen w ostrzeżeniu o konsekwencjach dla całego systemu bezpieczeństwa.

Skutki polityczne: od kryzysu dyplomatycznego do ryzyka erozji zaufania w NATO

Jeśli potraktować groźby serio, konsekwencje rozlewają się daleko poza samą Grenlandię:

• NATO i wiarygodność artykułu 5
  NATO działa na założeniu, że sojusznicy nie grożą sobie siłą. Sam fakt publicznego rozważania ataku na terytorium sojusznika jest polityczną bombą, niezależnie od tego, czy dojdzie do jakichkolwiek działań.
• Presja na europejskie zbrojenia i zabezpieczenie Arktyki
  Europejskie stolice mogą potraktować ten kryzys jako argument za szybszym wzmacnianiem obrony na północy i większą koordynacją nordycką.
• Wewnętrzna polityka Grenlandii
  Napięcie paradoksalnie wzmacnia dyskusję o przyszłości wyspy, w tym o niezależności. Symboliczny przykład: Björk publicznie poparła ideę niepodległości Grenlandii właśnie w reakcji na odświeżone groźby aneksji.

Co może wydarzyć się dalej

Najbardziej realistyczny scenariusz krótkoterminowy to eskalacja dyplomatyczna: noty protestacyjne, twarde komunikaty, większa obecność wojskowa w regionie (w ramach istniejących porozumień), a także próby „przeciągania” opinii publicznej argumentami bezpieczeństwa.

Jednocześnie sama retoryka o użyciu siły wobec Grenlandii już teraz działa destabilizująco – uderza w przewidywalność relacji transatlantyckich i może skłaniać państwa regionu do zacieśniania współpracy obronnej na własną rękę.

Na dziś nie ma wiarygodnych informacji, by rozpoczęcie realnych działań militarnych było przesądzone, ale skala i ton wypowiedzi wystarczyły, by w Danii padło publiczne ostrzeżenie o „końcu NATO”, gdyby do tego doszło.

Artykuł Trump zaatakuje Grenlandię? pochodzi z serwisu Islandia24.

Zmarły, Kjartan Sævar Óttarsson, mieszkał na stałe w Szwecji. Na początku listopada poinformował w mediach społecznościowych o swojej decyzji wyjazdu na Ukrainę w celu dołączenia do sił zbrojnych tego kraju. Zwracał się wówczas o wsparcie finansowe na zakup wyposażenia medycznego i wojskowego.

W jednym z opublikowanych wpisów pisał, że wolność i sprawiedliwość nie są dane raz na zawsze i wymagają obrony. Podkreślał również, że skoro oczekiwałby pomocy międzynarodowej dla Islandii i Szwecji w razie niesprawiedliwego ataku, czuje moralny obowiązek okazać taką samą solidarność innym krajom, w tym Ukrainie.

7 grudnia Kjartan wyleciał z lotniska w Göteborgu do Krakowa, skąd autobusem udał się do Lwowa w zachodniej części Ukrainy. Od tego momentu nie ma jasnych informacji, gdzie dokładnie przebywał ani jaką pełnił funkcję. Przypuszcza się jednak, że kilka dni później został skierowany na front, choć miejsce i okoliczności jego służby nie są znane.

Brat zmarłego, Hörður Harðarson, poinformował w mediach społecznościowych, że 20 grudnia otrzymał od Kjartana wiadomość, iż przez najbliższe dwa tygodnie nie będzie z nim kontaktu. W piątek rodzina została poinformowana przez osobę, która twierdziła, że walczyła u boku Kjartana, o jego śmierci. Później tego samego dnia brat potwierdził, że otrzymał oficjalne potwierdzenie zgonu.

Sprawą zajmuje się islandzka służba konsularna przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych, która – ze względu na obowiązujące przepisy – nie udziela szczegółowych informacji dotyczących indywidualnych przypadków.

Źródło: visir.is

Artykuł Islandczyk zginął na Ukrainie pochodzi z serwisu Islandia24.

Mieszkańcy stolicy kraju, Caracas, zostali obudzeni przez eksplozje krótko przed godziną 2:00 czasu lokalnego (około 6:00 czasu islandzkiego). Nad miastem krążyły samoloty wojskowe, a dym unosił się nad obiektami wojskowymi, w tym bazami lotniczymi w Tiega Fierta oraz La Carlota.

Prezydent Donald Trump potwierdził w godzinach porannych, że Nicolas Maduro oraz jego małżonka zostali zatrzymani i przewiezieni poza granice Wenezueli. Sam Maduro jeszcze wcześniej, w wydanym oświadczeniu, określił atak jako „skrajnie poważną operację militarną”.

Republikański senator USA Mike Lee poinformował, powołując się na sekretarza stanu Marco Rubio, że Maduro ma zostać postawiony przed sądem w Stanach Zjednoczonych. Jak napisał Lee w serwisie X, działania wojskowe miały na celu ochronę osób realizujących nakaz zatrzymania. Senator ocenił również, że operacja była „prawdopodobnie” zgodna z uprawnieniami prezydenta wynikającymi z artykułu 2. konstytucji USA, pozwalającymi na ochronę amerykańskiego personelu przed atakiem lub jego bezpośrednim zagrożeniem.

– „To była znakomita operacja” – powiedział Donald Trump w rozmowie z „New York Times”.

Stany Zjednoczone w ostatnich miesiącach przeprowadziły także ataki na 35 wenezuelskich jednostek pływających, które – według amerykańskich władz – miały uczestniczyć w przemycie narkotyków do USA. Szacuje się, że w tych działaniach zginęło około stu osób.

Artykuł Wenezuela: Nicolas Maduro zatrzymany po amerykańskim ataku powietrznym pochodzi z serwisu Islandia24.

Według irlandzkich mediów, drony przecięły kurs samolotu dokładnie w miejscu i czasie, w którym maszyna Zełenskiego znalazłaby się, gdyby była punktualnie zgodnie z pierwotnym planem lotu.

Drony nad okrętem irlandzkiej marynarki

Drony miały krążyć nad okrętem irlandzkiej marynarki wojennej, który potajemnie rozmieszczono na Morzu Irlandzkim w związku z wizytą ukraińskiego prezydenta. Do zdarzenia doszło wewnątrz dwunastomilowej strefy wód terytorialnych Irlandii.

Źródła portalu The Journal podają, że drony wystartowały z rejonu na północny wschód od Dublina i pozostawały w powietrzu około dwóch godzin. Służby badają, czy sterowano nimi z lądu, czy też być może z nieustalonej jednostki pływającej znajdującej się u wybrzeży Irlandii.

Irlandzki wywiad ocenia, że były to duże, bardzo drogie bezzałogowce o charakterze militarnym. Zdarzenie może zostać zakwalifikowane jako nietypowa operacja wojskowa.

Nie zestrzelono dronów

Mimo powagi sytuacji zdecydowano się nie zestrzeliwać dronów. Okręt marynarki był zbyt słabo wyposażony, by w inny sposób je unieszkodliwić.

W ostatnich tygodniach i miesiącach wielokrotnie odnotowywano w Europie incydenty z udziałem nieznanych dronów, zakłócających ruch lotniczy. W tym przypadku, jak podkreślają media, światła na dronach były włączone, co sugeruje, że celem mogło być przede wszystkim zastraszenie i zakłócenie podróży Zełenskiego, a nie ukryta operacja.

Podejrzenia kierują się w stronę Rosji

Seria tego typu zdarzeń jest łączona z tak zwaną „wielowymiarową” lub „niekonwencjonalną” operacją Rosji przeciw Europie i innym państwom Zachodu – działaniami poniżej progu otwartego konfliktu, ale wymierzonymi w bezpieczeństwo i stabilność regionu.

Sprawę badają irlandzkie służby bezpieczeństwa, które próbują ustalić, kto stał za lotem dronów i jaki dokładnie był ich cel.

Źródło: visir.is

Artykuł Niezidentyfikowane drony przecięły kurs samolotu Zełenskiego pochodzi z serwisu Islandia24.