Dyngjujökull to jęzor lodowcowy odchodzący na północ od Vatnajökull, położony na zachód od Kverkfjöll. Według pomiarów prędkości GPS prowadzonych przez Instytut Nauk o Ziemi Uniwersytetu Islandzkiego, rozpoczęło się właśnie tzw. framhlaup – gwałtowne przyspieszenie ruchu lodowca.
Dyngjujökull jest znany z cyklicznych framhlaup, które zwykle występują co 20-30 lat. Ostatnie tego typu zjawisko miało miejsce w latach 1998-2000. Islandzka Służba Meteorologiczna ostrzega przed podróżami po lodowcu.
Pierwsze oznaki framhlaup to wzrost prędkości ruchu lodu w rejonie linii równowagi kilka lat przed gwałtownym przyspieszeniem. Framhlaup to zaburzenie w ruchu lodowca, podczas którego jego prędkość może wzrosnąć kilkukrotnie, a nawet kilkusetkrotnie, co prowadzi do rozpadnięcia się lodowca na wiele szczelin.
W trakcie framhlaup lód jest przemieszczany z obszarów akumulacji, powierzchnia lodowca obniża się, a grubość w rejonie ablacji i czoła lodowca wzrasta, powodując jego przesunięcie o setki metrów lub nawet kilometry. Towarzyszy temu zwiększony odpływ wód spod lodowca oraz pojawienie się źródeł wody w miejscach zwykle suchych. Przepływ wód i ładunek osadów w rzekach spływających z lodowca rosną wielokrotnie.
Nie jest jeszcze dokładnie znany zakres oddziaływania aktualnego framhlaup, dlatego zaleca się ostrożność i unikanie wycieczek na Dyngjujökull. Prawdopodobnie na obszarach, które w ostatnich 20 latach były łatwo dostępne i bez szczelin, już powstały pęknięcia.
Islandzka Służba Meteorologiczna prowadzi stały monitoring framhlaup we współpracy z krajowymi i zagranicznymi instytucjami. W ramach przygotowań planowane są lotnicze zdjęcia, analiza danych zdalnych, pomiary GPS, pomiary przepływu wód, analiza próbek wody i osadów oraz instalacja kamer monitorujących, które umożliwią szczegółową rejestrację przebiegu framhlaup.
Ze względu na dynamiczną sytuację i potencjalne zagrożenia, wszyscy planujący wyprawy na Dyngjujökull powinni śledzić komunikaty służb meteorologicznych i stosować się do zaleceń bezpieczeństwa.
Źródło: visir.is
